સુપ્રીમ કોર્ટ ઓફ ઈન્ડિયાનો ઐતિહાસિક નિર્ણય: દત્તક માતાને પણ માતૃત્વ રજા – બાળકની ઉંમરનો ભેદભાવ અમાન્ય

સુપ્રીમ કોર્ટ ઓફ ઈન્ડિયાનો ઐતિહાસિક નિર્ણય: દત્તક માતાને પણ માતૃત્વ રજા – બાળકની ઉંમરનો ભેદભાવ અમાન્ય

સુપ્રીમ કોર્ટ ઓફ ઈન્ડિયાએ તા. 17 માર્ચ 2026ના મહત્વપૂર્ણ ચુકાદામાં જણાવ્યું છે કે માતૃત્વનો હક માત્ર જૈવિક માતા સુધી મર્યાદિત નથી, પરંતુ દત્તક અને સરોગસી દ્વારા માતા બનેલી સ્ત્રીઓને પણ સમાન રીતે લાગુ પડે છે. અદાલતે બાળકની ઉંમર આધારિત મર્યાદા મૂકી માતૃત્વ રજા ન આપવાનો નિયમ અસંવિધાનિક જાહેર કર્યો અને દત્તક માતાઓને બાળક સોંપવામાં આવે ત્યારથી 12 અઠવાડિયાની માતૃત્વ રજા આપવાનો અધિકાર માન્ય કર્યો. આ ચુકાદામાં અદાલતે સ્ત્રીઓના ગૌરવ, સમાનતા અને બાળ કલ્યાણના સિદ્ધાંતોને વિશેષ મહત્વ આપ્યું છે.

⚖️ Citation

Hamsaanandini Nanduri v. Union of India (2026) 

⚖️ Key Judgment (Very Important)

On 17 March 2026, the Supreme Court of India held that:

✅ 1. Adoptive mothers are entitled to maternity leave

• The Court struck down the restriction that allowed maternity leave only if the adopted child was below 3 months.

• Now, any adoptive mother can claim maternity leave irrespective of the child’s age.

✅ 2. 12 weeks maternity leave guaranteed

• The Court clarified that:

  Adoptive / commissioning mothers are entitled to 12 weeks maternity leave from the date child is handed over.

✅ 3. Law declared unconstitutional (important point for orders)

• Section 60(4) of the Social Security Code, 2020 (age limit condition) was held unconstitutional.

✅ 4. Concept of maternity widened (very useful reasoning)

• Court held that:

  • Maternity is not limited to biological birth

  • It includes adoption, surrogacy, and all forms of motherhood

👉 This is very important for judicial reasoning.

✅ 5. Equality & child welfare emphasized

• Court said:

  • All mothers have same responsibilities and bonding needs

  • Denial of leave violates dignity and equality principles

✅ 6. Suggestion for paternity leave

• Supreme Court also suggested the Government to:

  • Introduce paternity leave law as a social welfare measure