હા, સાઈબર ફ્રોડ (Cyber Fraud) જેવા કેસમાં પણ તપાસ અધિકારી (I.O.) સાક્ષીનું કલમ 164 હેઠળ નિવેદન રેકોર્ડ કરાવવા માટે કોર્ટમાં અરજી કરી શકે છે.
આ જોગવાઈ Bharatiya Nagarik Suraksha Sanhita, 2023 ની કલમ 183 (પૂર્વે Code of Criminal Procedure, 1973 ની કલમ 164) હેઠળ આવે છે.
મુખ્ય મુદ્દા
-
કલમ 183 BNSS મુજબ કોઈપણ મેટ્રોપોલિટન મેજિસ્ટ્રેટ અથવા જુડિશિયલ મેજિસ્ટ્રેટ તપાસ દરમિયાન
-
આરોપીનો confession, અથવા
-
કોઈ સાક્ષીનું statement
રેકોર્ડ કરી શકે છે.
-
-
આ માટે સામાન્ય રીતે Investigating Officer (I.O.) કોર્ટમાં અરજી કરે છે કે અમુક સાક્ષીનું નિવેદન 164 હેઠળ રેકોર્ડ કરાવવું છે.
-
મેજિસ્ટ્રેટ ખાતરી કરે છે કે
-
નિવેદન સ્વૈચ્છિક (voluntary) છે
-
કોઈ દબાણ, પ્રેરણા અથવા ધમકી નથી
-
-
સાક્ષીનું 164 statement evidence તરીકે મહત્વનું corroborative value ધરાવે છે અને ટ્રાયલ દરમિયાન contradiction / corroboration માટે ઉપયોગી બને છે.
-
Cyber fraud કેસમાં સામાન્ય રીતે 164 statement લેવાતા હોય છે, જેમ કે:
-
બેંક ખાતા ધારક
-
પૈસા ટ્રાન્સફર થયેલા એકાઉન્ટના ધારક
-
OTP / SIM / mule account holder
-
complainant અથવા key witness
-
મહત્વનું સિદ્ધાંત
સાક્ષીનું 164 statement લેવડાવવું તપાસ અધિકારી માટે ફરજિયાત નથી, પરંતુ જ્યાં સાક્ષી મહત્વનો હોય અથવા પાછળથી hostile થવાની શક્યતા હોય ત્યાં IO કોર્ટને વિનંતી કરે છે.
પ્રેક્ટિકલ કોર્ટ ઓર્ડર લાઇન (JMFC ઉપયોગી)
તમે મેજિસ્ટ્રેટ તરીકે ઓર્ડર લખો ત્યારે સામાન્ય રીતે આ રીતે લખી શકો:
“Investigating Officer has submitted an application seeking recording of statement of witness under Section 164 of the Bharatiya Nagarik Suraksha Sanhita. Considering the request and the stage of investigation, the witness is directed to remain present before the Court for recording of statement under Section 164 BNSS.”