🔹 1. આરોપી દોષિત નથી — માત્ર શંકાસ્પદ છે

ભારતીય કાનૂનમાં એક મૂળભૂત સિદ્ધાંત છે:

👉 “Innocent until proven guilty” (જ્યારે સુધી કોર્ટ દોષિત ન ઠરાવે, ત્યાં સુધી વ્યક્તિ નિર્દોષ ગણાય)

આ સિદ્ધાંત Indian Constitution ના Article 21 (Right to Life and Personal Liberty) હેઠળ સુરક્ષિત છે।

🔹 2. વરઘોડો કાઢવો (Public Parade) – ગેરકાયદેસર

પોલીસ દ્વારા આરોપીને જાહેરમાં ફરવવું:

વ્યક્તિની માન-મર્યાદા (dignity) નો ભંગ છે

મીડિયા ટ્રાયલ જેવું બની જાય છે

કોર્ટોએ આને ગેરકાયદેસર ગણાવ્યું છે

👉 આ પ્રકારની કાર્યવાહી પર અનેક વખત Supreme Court of India એ નારાજગી વ્યક્ત કરી છે।

🔹 3. માર મારવો (Custodial Violence) – ગંભીર ગુનો

પોલીસ દ્વારા આરોપીને મારવું:

❌ સંપૂર્ણપણે ગેરકાયદેસર છે

❌ માનવ અધિકારનો ભંગ છે

👉 ખાસ કરીને:

Bharatiya Nagarik Suraksha Sanhita, 2023 મુજબ પોલીસને માત્ર કાયદેસર રીતે જ શક્તિનો ઉપયોગ કરવાનો અધિકાર છે

કસ્ટડીમાં માર મારવો custodial torture ગણાય છે

👉 આ બાબતે D.K. Basu vs State of West Bengal માં સ્પષ્ટ માર્ગદર્શિકા આપવામાં આવી છે।

🔹 4. કોર્ટ શું કહે છે?

કોર્ટના મુખ્ય સિદ્ધાંતો:

આરોપીને માનવ તરીકે સન્માન મળવું જોઈએ

પોલીસ “punish” નહીં કરી શકે — સજા માત્ર કોર્ટ આપે

પોલીસનું કામ માત્ર તપાસ (investigation) છે

🔹 5. જો આવું થાય તો શું કરી શકાય?

જો પોલીસ વરઘોડો કાઢે અથવા માર મારે:

હાઇકોર્ટમાં રિટ પિટિશન

માનવ અધિકાર આયોગમાં ફરિયાદ

પોલીસ સામે FIR પણ થઈ શકે

🔹 🔥 સારાંશ

👉 આરોપીનો વરઘોડો કાઢવો = ❌ ગેરકાયદેસર

👉 આરોપીને મારવો = ❌ ગંભીર ગુનો

👉 પોલીસને સજા આપવાનો અધિકાર નથી — માત્ર કોર્ટને છે

સીધો જવાબ: ❌ ના — “રીઢો ગુનેગાર” હોય તો પણ પોલીસ તેને મારી શકતી નથી.

ચાલો કાયદાકીય રીતે સ્પષ્ટ સમજીએ 👇

🔹 1. કાયદો શું કહે છે?

ભારતમાં દરેક વ્યક્તિ—even “habitual offender”—ને પણ જીવન અને માન-મર્યાદાનો હક છે:

Indian Constitution

👉 Article 21 મુજબ, કોઈને પણ કાયદા વિના જીવન કે સ્વતંત્રતા થી વંચિત કરી શકાતું નથી

🔹 2. પોલીસની સીમા (Limit of Force)

પોલીસને ફક્ત જરૂરી અને વાજબી બળ (reasonable force) વાપરવાની જ છૂટ છે:

Bharatiya Nagarik Suraksha Sanhita, 2023

👉 આરોપી ભાગે, હુમલો કરે, અથવા અટકાયતમાં વિરોધ કરે ત્યારે જ મર્યાદિત બળ વાપરી શકાય

❗ પરંતુ:

“સજા આપવા” માટે મારવો ❌ ગેરકાયદેસર

બદલો લેવા માટે મારવો ❌ ગેરકાયદેસર

🔹 3. કસ્ટડીમાં મારવો (Custodial Violence)

જો પોલીસ કસ્ટડીમાં માર મારે તો:

તે custodial torture ગણાય

ગંભીર ગુનો છે

પોલીસ સામે કેસ થઈ શકે

👉 આ બાબતે D.K. Basu vs State of West Bengal માં કોર્ટએ સ્પષ્ટ કહ્યું છે કે આરોપીના હકોનું રક્ષણ જરૂરી છે

🔹 4. એક્સેપ્શન (Rare Exception)

ફક્ત ખૂબ જ ખાસ પરિસ્થિતિમાં:

👉 જો આરોપી:

જીવલેણ હુમલો કરે

અથવા પોલીસ/બીજાની જાનને તાત્કાલિક ખતરો ઉભો કરે

તો પોલીસ self-defense માં જરૂરી બળ વાપરી શકે

(પણ તે પણ proportional હોવું જોઈએ)

🔹 🔥 ફાઇનલ નિષ્કર્ષ

👉 “રીઢો ગુનેગાર” હોવું = પોલીસને મારવાનો લાઇસન્સ નથી

👉 પોલીસનો રોલ = ધરપકડ અને તપાસ

👉 સજા આપવાનો અધિકાર = માત્ર કોર્ટ

error: Content is protected !!