CrPC vs BNSS – FIR, Remand & Bail (Comparison Table)
📊 1. FIR (First Information Report)
| મુદ્દો | CrPC (જૂનો કાયદો) | BNSS (નવો કાયદો) |
|---|---|---|
| FIR ની જોગવાઈ | Section 154 CrPC | Section 173 BNSS |
| FIR શું? | પોલીસને ગુનાની પ્રથમ માહિતી | સમાન જોગવાઈ (કોઈ મોટો ફેરફાર નથી) |
| Zero FIR | પ્રેક્ટિસમાં માન્ય | વધુ સ્પષ્ટ સ્વીકાર |
| E-FIR | મર્યાદિત | ડિજિટલ FIR પર વધુ ભાર |
| મહિલાઓ માટે | ખાસ જોગવાઈ | વધુ સુરક્ષા અને સંવેદનશીલતા |
📊 2. પોલીસ રિમાન્ડ (Police Custody)
| મુદ્દો | CrPC | BNSS |
|---|---|---|
| જોગવાઈ | Section 167 CrPC | Section 187 BNSS |
| પોલીસ કસ્ટડી મર્યાદા | 15 દિવસ સુધી | 15 દિવસ (પરંતુ તબક્કાવાર આપી શકાય) |
| કુલ કસ્ટડી | 60 / 90 દિવસ | 60 / 90 દિવસ |
| મહત્વનો ફેરફાર | સતત 15 દિવસ | 60/90 દિવસમાં અલગ અલગ દિવસમાં પણ આપી શકાય |
| હેતુ | તપાસ માટે | વધુ લવચીકતા સાથે તપાસ |
📊 3. જામીન (Bail)
| મુદ્દો | CrPC | BNSS |
|---|---|---|
| Bailable Offence | Section 436 CrPC | Section 478 BNSS |
| Non-Bailable Offence | Section 437 CrPC | Section 480 BNSS |
| High Court / Sessions | Section 439 CrPC | Section 483 BNSS |
| Anticipatory Bail | Section 438 CrPC | Section 482 BNSS |
| મુખ્ય ફેરફાર | પરંપરાગત સિસ્ટમ | સમયબદ્ધ ટ્રાયલ અને ડિજિટલ પ્રોસેસ પર ભાર |
🔍 મુખ્ય ફેરફારો (Key Differences)
🔹 1. BNSS વધુ આધુનિક કાયદો
👉 ડિજિટલ FIR, E-process પર ભાર
👉 ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ વધાર્યો
🔹 2. રિમાન્ડમાં મહત્વનો ફેરફાર
👉 CrPC → સતત 15 દિવસ
👉 BNSS → તબક્કાવાર (split custody) શક્ય
🔹 3. જામીનમાં મોટા ફેરફાર નથી
👉 મૂળ સિદ્ધાંત સમાન
👉 પરંતુ પ્રક્રિયા વધુ ઝડપી અને પારદર્શક
📝 સરળ નિષ્કર્ષ
👉 FIR, રિમાન્ડ અને જામીનના મૂળ સિદ્ધાંતો સમાન છે
👉 BNSS માં મુખ્ય ફેરફાર પ્રક્રિયા અને ટેક્નોલોજીમાં છે
👉 નવો કાયદો વધુ ઝડપી અને આધુનિક ન્યાય માટે બનાવવામાં આવ્યો છે
📢 www.vakilsaheb.org માટે ઉપયોગી
✔ વકીલો માટે – ઝડપી રેફરન્સ
✔ જજશ્રી માટે – સરખામણી નોંધ
✔ વિદ્યાર્થીઓ માટે – એક્ઝામ તૈયારી