“દરેક POCSO કેસમાં બળજબરી હોય જ એવું નથી”
👉 “કોર્ટ હકીકત અને પરિસ્થિતિ જુએ છે”
State of Uttar Pradesh vs. Anurudh & Anr. (2026)
📌 કેસનો મૂળ મુદ્દો
આ કેસમાં મુખ્ય પ્રશ્ન હતો:
👉 શું દરેક POCSO કેસમાં કડક રીતે જ કાર્યવાહી થવી જોઈએ?
કે
👉 જ્યાં પ્રેમસંબંધ (romantic/consensual relationship) હોય, ત્યાં કોર્ટ પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં લઈ શકે?
📖 કેસની પરિસ્થિતિ (Facts)
- પીડિતા (minor) અને આરોપી વચ્ચે
👉 પ્રેમસંબંધ હતો - બંનેએ સ્વેચ્છાએ (voluntarily) સાથે રહેવાનું પસંદ કર્યું
- કોઈ સ્પષ્ટ
❌ બળજબરી (force)
❌ ધમકી (threat)
❌ છેતરપિંડી (coercion)
જોવા મળ્યા નહીં
👉 છતાં POCSO Act હેઠળ ગુનો નોંધાયો
⚖️ સુપ્રીમ કોર્ટના મુખ્ય નિરીક્ષણો
1. ⚠️ POCSO નો “Misuse” મુદ્દો
સુપ્રીમ કોર્ટએ નોંધ્યું કે:
👉 ઘણા કેસોમાં POCSO નો ઉપયોગ
યુવાનોના પ્રેમસંબંધને ગુનામાં ફેરવવા માટે થઈ રહ્યો છે
ખાસ કરીને:
- જ્યારે બંને પક્ષોમાં પ્રેમસંબંધ હોય
- અને ઉંમરમાં મોટો તફાવત ન હોય
2. ❤️ “Consensual Relationship” નો વિચાર
કોર્ટએ કહ્યું:
👉 જો સંબંધમાં
- સ્વેચ્છા (consent-like conduct)
- સહમતીથી સાથે રહેવું
- ભાગી જવું (elopement)
જેવી બાબતો હોય
➡️ તો કેસને “pure sexual offence” તરીકે જોવું યોગ્ય નથી
3. ⚖️ કાયદો vs હકીકત (Law vs Reality)
👉 POCSO કાયદો ટેકનિકલી “consent” માનતો નથી (minor હોય એટલે)
પરંતુ કોર્ટએ કહ્યું:
➡️ “કોર્ટને વાસ્તવિક પરિસ્થિતિ પણ જોવી પડે”
અર્થાત:
- કાયદો એક બાજુ
- માનવીય પરિસ્થિતિ બીજી બાજુ
4. 🧠 જ્યુડિશિયલ બેલન્સ
સુપ્રીમ કોર્ટએ સ્પષ્ટ કર્યું:
👉 દરેક કેસમાં blind application ન કરવી
👉 કોર્ટએ નીચેનું ધ્યાનમાં લેવું જોઈએ:
- સંબંધની પ્રકૃતિ
- પીડિતાનું વર્તન
- બળજબરી છે કે નહીં
- ઉંમરનો તફાવત
5. 🔥 મહત્વપૂર્ણ સિદ્ધાંત
👉 “POCSO Act is meant to protect, not to criminalize adolescent romance.”
(POCSO નો હેતુ સુરક્ષા છે, પ્રેમસંબંધને ગુનો બનાવવો નહીં)
⚖️ કાનૂની અસર (Legal Impact)
✔️ Bail Matters
- આવા કેસોમાં
👉 જામીન મળવાની શક્યતા વધે છે
✔️ Trial Stage
- કોર્ટ
👉 આરોપીના ઇરાદા અને પરિસ્થિતિ જુએ છે
✔️ Defence Strategy (Very Important)
Advocate તરીકે:
👉 નીચેના મુદ્દા હાઇલાઇટ કરો:
- પ્રેમસંબંધનો પુરાવો (chat, call, messages)
- voluntary elopement
- absence of force
🧾 ગુજરાત હાઇકોર્ટમાં ઉપયોગ
આ જ સિદ્ધાંતનો ઉપયોગ
ગુજરાત હાઇકોર્ટ
દ્વારા તાજેતરના અનેક કેસોમાં થયો છે (જેમ તમે શેર કર્યો તે કેસ)
📌 એક લાઇનમાં સિદ્ધાંત
👉 “સંમતિસભર પ્રેમસંબંધને દરેક વખતે POCSO ગુનો તરીકે જોવો યોગ્ય નથી — પરિસ્થિતિ મહત્વની છે.”
🧠 Final Advocate Note
⚠️ યાદ રાખો:
- કાયદા મુજબ minor consent માન્ય નથી
- પરંતુ bail અને judicial discretionમાં
👉 આ judgment ખૂબ powerful છે